موسسه فهیم

خلاصه ها

روش مواجهه با چالش‌های فقهی در دنیای معاصر

این بحث در حوزه چالش‌های فقهی است با عنوان «روش مواجهه با چالش‌های فقهی در دنیای معاصر است». در این زمینه در آغاز بحث -‌پیش از این‌که بحثم و راه‌حل را مطرح کنم‌- مسئله‌ای وجود دارد که تقریباً دغدغه بسیاری از مصلحان اجتماعی و فقیهان معاصر ماست.

مطالعه

جایگاه کرامت انسان در استنباط احکام

موضوع بحث درباره «جایگاه کرامت انسان در استنباط احکام» است؛ درباره این‌که قرآن کریم به‌طور مشخص در بحث کرامت انسان دو آیه دارد؛ یکی در سوره اسراء و دیگری در سوره حجرات. در سوره اسراء موضوع کرامت است؛ ولی در سوره حجرات موضوع اکرمیت است:

مطالعه

فقه و همزیستی

بسم الله الرحمن الرحیم، الحمد لله ربّ العالمین، و صلّی الله علی سیّدنا و نبیّنا أبي القاسم المصطفی محمد و علی أهل بیته الطیبین الطاهرین المعصومین، سیّما بقیّة الله المنتظر روحي و أرواح العالمین له الفداء. مقدمه السلام علیکِ أیّتها الصدیقة الشهیدة. خداوند متعال را شاکرم که در جمع شما عزیزان هستم و لحظاتی نکته‌هایی را درباره قرآن و حدیث و فقه بیان می‌کنیم. از برگزارکنندگان این جلسه به‌ویژه صدیق گرامی، آقای قاضی‌زاده، از اساتید بزرگوار حوزه علمیه، تشکر می‌کنیم. اجازه می‌خواهم در ابتدای بحث، سه آیه و سه روایت را قرائت کنم تا جهت‌گیری بحث روشن‌تر شود: الف) آیات

مطالعه

بررسی فقهی شرط ایمان(تشیع) در قبول شهادت شاهد

بحثی که میخواهیم طرح کنیم، یک بحث فقهی خاصی است که با عنوان مسئلة شرط ایمان که یکی از شروط شاهد و شهادت دادن است مورد توجه این جلسه است. همان‌گونه که می‌دانید، فقهای ما در موارد گوناگونی به شرط‌های کسانی که کاری را باید انجام بدهند یا مسئولیتی را به عهده میگیرند، میپردازند. یکی از مواردی که به آن توجه شده است، مسئلة شروط شاهد برای شهادت در دادگاه است. برای شاهد، شروط متعددی را ذکر کردند؛ مانند شرط بلوغ، عقل، شرط عدم تهمت، شرط اسلام در بعضی از موارد و همچنین از مواردی که ذکر شده، شرط ایمان است. البته ایمانی که در گفتمان فقهی مورد توجه قرار میگیرد، مراد در مقابل کفر نیست؛ بلکه ایمان به معنای خاص اصطلاحی است. ایمان یعنی کسی که شیعة اثنیعشری است و همة عقاید حقّه را دارد. ازاین‌رو اگر مراد این است که شاهد باید مؤمن باشد؛ یعنی هیچ‌کدام از فرق اهل سنت نباشد، هیچ‌کدام از فرق غیراثنیعشری شیعه (اسماعیلیه، فتحیه و...) هم نباشد. به تعبیر محقق اردبیلی که در مجمع الفوائد والبرهان، مراد را بیان کرده است. دیگران هم شبیه این گفتند. ایشان مینویسد:

مطالعه